Tað sigur antimissións felagsskapurin Yad L´Achim í stórum lýsingum í ísraelskum bløðum nú um dagarnar.
Tit fáa ikki loyvi til at ræna sálirnar í Ísrael, verður m.a. sagt í lýsingunum.
Les meira í norska blaðnum “Dagen“.
Friðarfundur um Miðeystur
Tann 26. oktober skulu umboð fyri partarnar í teirri sokallaðu Miðeystur-kvartettini til Jerusalem at hava fund við umboð fyri ísraelsku stjórnina og við umboð fyri teir palestinsku sjálvstýrismyndugleikarnar. Umboðini skulu hitta partarnar hvør sær.
Málið er at royna at fáa gongd á friðarsamráðingarnar.
Í Miðeystur-kvartettini eru ST, ES, USA og Russland. Fyri trimum vikum síðani kunngjørdi kvartettin eina nýggja ætlan um at fáa gopngd á friðarsamráðingarnar. Bæði ísraelsmenn og palestinar tóku væl ímóti ætlanini.
Uttanríkispolitiski leiðarin hjá ES, Catherine Ashton, legði í gjár Ísrael undir at arbeiða ímóti friðarsamráðingunum við at góðtaka fleiri nýbyggingar í Eysturjerusalem.
Kelda: portal.fo
Gilad Shalit sleppur leysur
Ísraelski forsætisráðharrin, Benjamin Netanyahu, segði 11. oktober, at hermaðurin Gilad Shalit, sum hevur verið fangi hjá Hamas í meiri enn fimm ár, kemur heim aftur um nakrar fáar dagar.
-Vit eru lidnir við nakrar torførar samráðingar við Hamas um at lata Gilad Shalit leysan, og nú er greitt, at hann kemur heim um fáar dagar, segði Netanyahu í einari sjónvarpsrøðu.
Hamas sigur, at ísraelsku myndugleikarnir eru gingnir við til at lata 1.000 palestinskar fangar leysar. Fyrst skulu 450 fangar latast leysir í býti við Shalit, og seinna sleppa 550 afturat úr ísraelskum fongslum.
Ein palestinsk kelda sigur, at Fatah-leiðarin Marwan Barghouti er millum fangarnar, sum Ísrael hevur játtað at lata leysar. Hann er dømdur fimm ferðir lívlangt fongsul í Ísrael.
Kelda: Árni Joensen
portal.fo
Tørvur á synagogu í Íslandi
Tveir amerikanskir rabbinaralesandi siga seg hava funnið meira enn 90 jødar í Íslandi og fara nú undir at útvega landinum sína fyrstu synagogu.
Berel Pewzner og Mendy Tzfasman hava verið í Íslandi í tvær vikur fyri at leita eftir jødum.
Jødadómur hevur ikki verið serliga kendur í Íslandi, men Pewzner og Tzafsman siga seg nú hava ein lista við í minsta lagi 90 nøvnum á íslendingum, sum játta seg til jødadóm, skrivar Visir.
“Vit eru stak vælnøgdir við úrlitið av leitingini,” sigur annar av teim lesandi við íslendsku avísina.
Teir báðir amerikumenninir, sum eisini hava vitjað onnur lond í líknandi ørindum, siga, at teir nú vóna at fáa grundstykki til eina synagogu og samfelagshús.
“Vit halda, at ein tørvur er í Reykjavík,” sigur Pewzner.
Hesir báðir rabbinaralesandi gingu runt í Reykjavík í apríl mánaði og spurdu fólk á gøtuni og í handlum, um tey kendu jødar í Íslandi. Fyrst fingu teir samband við 40 fólk, men tá teir so eisini lýstu eftir jødum í grein í Frettablaðnum, øktist talið, so teir nú hava funnið slakar hundrað íslendskar jødar.
Best kendi jødin í Íslandi er Dorrit Moussaieff, sum er gift íslendska forsetanum Ragnari Grímsson.
Sambært Jewish Virtual Library, sum er síða hjá amerikanskt ísraelskum samstarvsfelagskapi, er fyrsti skrásetti jødin komin til Íslandi í 1625, men hesin, pólendingurin Daniel Salomon, skifti so við og við yvir til kristindóm. Nøkur ár í 19. øld var eins og til dømis í Norra ólógligt fyri jødar at búseta seg í Íslandi, men í 1855 varð hetta bann tikið av.
Fyrsti virkni jødin búsetti seg í landinum so seint sum í 1906. Sambært Jewish Virtural Library búðu ógvuliga fáir jødar har fyri Seinna heimsbardaga. Hesir vóru stak illa móttiknir og fleir vórðu vístir av landinum.
Myndin: Rabbi Berel Pewzner, vinstrumegin, og Rabbi Berel Grunblatt avmyndaðir á Hotel Cabin í Reykjavík, har teir hildu Rosh Hashanah í septembur mánað.
Kelda: NetAvísin.fo
Góð tíðindi um mikla gleði
Hvat var tað, sum hendi við tí týsku kirkjuni, tá hon rundan um seinra heimsbardaga tók undir við Hitleri í miðvísari atsókn móti jødunum og øðrum minnilutum? Forfylging, kúgan og týning.
Hvat var tað, ið fekk kirkjurnar í Suðurafrika ella Amerika at nokta littum fólki atgongd?
Tað er lættari at umrøða mál, ið eru langt burturi. Møguliga er ein farri av somu hugsan, tá vit umrøða viðkvom mál, etniskan uppruna og húðalit? Megna vit at lýsa støðuna í Miðeystri bæði frá jødiskum og arabiskum sjónarhorni?
Las nýliga áhugaverda bók, ið greiddi frá, hví nøkur menniskju valdu at bjarga jødunum frá Holocaust. Bókin lýsti fólk, sum høvdu eina sterka trúgv og ein sterkan vilja. Tey settu lívið í váða til tess at bjarga lív. Hetjur, hvørs verk og avrik komu undan kavi eftir seinra heimsbardaga.
Áðrenn tað jaliga, nevna vit eitt dømi um kirkjuligan ræðuleika. Kristnin hevur nógv á síni samvitsku. Tað er og var ikki alt gott, ið vit siga og gera, ið vit søgdu og gjørdu.
Laszalo Ravasz, ið var biskupur í tí Reformertu Kirkjuni í Ungarn, var ikki mildur móti jødunum. Hvørja viku prædikaði hann í útvarpinum, og hvørja ferð fingu jødarnir nøkur høgg, t.d. at teir krossfestu Jesus og vrakaðu hann sum Mesias. Júst henda prædikan fekk neiligu orðini at rulla og hatri at vaksa millum manna.
“Harafturat segði biskupurin, at jødarnir vóru fremmandir í tí ungarnska samfelagnum, og at teir høvdu ein alt ov stóran almennan leiklut bæði fíggjarliga og vinnuliga í mun til fólkatalið.” 1)
Men ikki øll funnu frægd í hesum. Tað vóru tey, ið talaðu søk teirra forfylgdu, hjálptu neyðstøddum og bjargaðu mannalív.
Hesar hetjurnar, sum arbeiddu í tí dulda, hvíldu í trúnni á Jesus. Tey vóru myndað av læru hansara, at øll menniskju hava sama virði uttan mun til etniskan uppruna, útsjónd ella førleikar. Sigast skal, at eisini onnur enn kristin talaðu søk teirra forfylgdu.
Trúgvin á Jesus og hansara boðan. Tað dupulta kærleiksboðið. Atlit at støðuni hjá øðrum. Ikki einans at sæta sær sjálvum.
“Tú skalt elska Harran, Guð tín, av øllum hjarta tínum og av allari sál tíni og av øllum huga tínum!” Hetta er hitt stóra og fyrsta boðið. Men eitt annað er enn, ið er hesum líkt : “Tú skal elska næsta tín sum sjálvan teg.”” (Matteus 22,37-39)
Bertha Bracey Obe var ein kvinna úr Birmingham. Sum ung kom hon til Týsklands og var eygnavitni til tað hatska rákið, ið rakti minnilutarnar. Hon fór til verka og tænti teim forfylgdu í tíðini rundan um seinra heimsbardaga. Serliga børnini vóru hennara hjartamál, at flyta jødisk børn og børn hjá øðrum minnilutum frá meginlandinum til Onglands.
Hennara barlast var viðførið frá uppaling og barnaárum. Andaliga vóru tey kvekara, og teirra aðalmál er kærleikin til Guds og medmenniskjað.
Vit hava torført at ímynda okkum Holocaust. Tað borgarliga lívið var skert, og ein gulur sirkul á svartari bakgrund segði frá, at hetta var ein jødiskur handil. Tey, ið fóru inn at keypa, komu á svartalistan hjá valdsharrunum. Á henda hátt viknaði fíggjarliga orkan hjá jødunum.
Og so ræðslan, húsarannsókn og týningarlegur.
Heimurin í dag er øðrvísi, men neyðugt er at vera árvakin. Altjóða felagsskapir – Amnesty International – siga frá, at ymiskt er á okkara leiðum, ið krevur bata. Kann tað hugsast, at kristnin uttan at vilja tað, hevur neiliga ávirkan á lívsumstøður fólksins. At vit einans geva teim gætur, ið eru sum vit ella samvinna við okkum.
Ein av orsøkunum til áræði, dirvi og hugin at hjálpa var kærleikin til Guðs og medmenniskjað. Trúgvin á Jesus var størri enn orð. Trúgvin fekk kropp. Tænandi hendur og føtur, ið gjørdu orð Jesu til veruleika millum neyðstødd og treingjandi.
Trúgvin fór í arbeiðsklæðir. Mong vóru týnd vegna hjálpsemi og ábøtur, ið landsins leiðsla metti sum fíggindaligt virksemi.
Ein av teimum hjálpandi, sum yvirlivdi seinra heimsbardaga, var Bertha Bracey Obe. Hon gjørdist gomul og kom á ellisheim. Hon var lívsglað og til mikla gleði fyri onnur. Starvsfólkini á ellisheiminum søgdu, at hvørja ferð tey komu á gátt, fóru tey rík útaftur.
Eitt av tænastufólkunum spurdi einaferð Berthu : “Er tað nakað, ið eg skal hava við til tygara?” Bertha, ið lá og durvaði, lat eyguni upp og segði : “Ja, ber mær góð tíðindi um mikla gleði.” 2)
Ein vitnisburður um lívsgleði, vísdóm og kraft. Hon var hugtikin av Jesusi, ið er Guðs góðu tíðindi til menniskjans stóru gleði. Amen.
Orðið : “Lat ikki hitt illa vinna á tær, men vinn tú á illum við góðum.” (Rómverjabrævið 12,21)
Jógvan Fríðriksson, biskupur
Kelda : Agnas Grunwald-Spier : “Schindlers ligemænd”, Broe 2010.
1) s. 44-45.
2) s. 34-35.
1) s. 44-45.
2) s. 34-35.
Ísraelsmissiónin hevur fingið nýggja heimasíðu
Ísraelsmissiónin hevur fingið nýggja heimasíðu. Á síðuni, sum er snotilig og løtt at leita runt á, finnur tú eina rúgvu av upplýsingum um Ísrael og Ísraelsmissiónina.
Jødar í Íslandi hildu Rosh Hashana
Fyri fyrstu fer síðani seinna heimsbardaga, hildu jødar í Íslandi Rosh Hashana í ár.
Rosh Hashana haldið fyri jødar varð hildið í Reykjavík, og varð leitt av einum 23 ára gomlum rabbi.
Umleið 40 jødar búgva í Íslandi, sum hevur 315.000 íbúgvar, harav 120.000 búgva í Reykjavík.
Jødarnir hava onga synagogu í Íslandi og jødadómurin er ikki so frægt sum góðkendur átrúnaður av myndugleikunum.
Tað var sonur okkara
Í døgunum 7. – 12. august í ár var 9. altjóða ráðstevnan um at boða jødunum gleðiboðskapin (LCJE) hildin á “High Leigh Conferance Centre” í Hoddosdon í Onglandi. Jóhan og Petra Henriksen úr Klaksvík vóru við á stevnuni, og her greiða tey frá, hvat tey upplivdu.
LCJE-ráðstevnan er 4. hvørt ár. Eini 160 fólk úr øllum heimspørtum vóru møtt fyri at boða gleðiboðskapin fyri hvørjum øðrum, tosa um royndir, arbeiðshættir og støðuna viðvíkjandi at boða jødunum gleðiboðskapin.
Ísraelsmissiónin hevði heitt á okkum um at fara á ráðstevnuna, og vóru vit við allar dagarnar. Hetta var fyrstu ferð, vit hava verið á kristnari altjóða ráðstevnu, og er tað serligt í sær sjálvum: At fólk úr øllum heiminum, kunnu siga frá, at tá ið tey komu til trúgv á Jesus, fingu tey frið við Gud.
Frá morgni til myrkurs
Ein vanligur dagur byrjaði við bønarløtu og síðani morgunmati. Síðan var lovsangur á enskum og hebraiskum og bíbliutími. Beint aftaná var so fyrilestur um til dømis russisku jødarnar, ella um trupulleikarnar hjá Jesus-trúgvandi jødum at flyta til Ísraels. Síðan var kaffisteðgur.
Aftan á kaffi vóru tveir fyrilestrar, til dømis um at siga frá um Jesus við hjálp frá søgum í Gamla Testamenti. Síðan var døgurði og steðgur til klokkan 15, tá ið vit møttust aftur. Tá greiddi eitt umboð fyri hvønn heimspartin frá um arbeiði at vitna fyri jødunum.
Aftan á nátturða varð farið eitt sindur aftur í søguna, har greitt var frá einum persóni, sum hevði gjørt gott arbeiði millum jødar, og hvat vit kunnu læra av honum. Seinast var bíbliutími. Lovsangur, bøn og onkrar stuttar frágreiðingar vóru av og á.
Ógvuliga læruríkt og trúarstyrkjandi.
Guds vegir eru ikki okkara vegir
Á veg til fyrilestrarnar, undir máltíðunum og í steðgunum, bar til at tosa við fólk. “Hvaðani ert tú, og hvat tekst tú við?” “Sig mær, hvussu tú komst til trúgv á Jesus” og so framvegis.
Tvær samrøður vóru serliga áhugaverdar. Vit sótu saman við ungum manni og ótu døgurða. “Hvaðani ert tú?” “ Eg eri úr Ukreina.” “Sig okkum tína søgu?” “Ja, foreldrini eru jødar, og eg eri uppvaksin í Ukreina. Tá ið eg var 15 ár komu jødar úr Ísrael og greiddu frá møguleikum hjá ungum fólki at flyta til Ísraels. Eg og systir mín tóku av; fluttu til Ísraels. Vit skuldu búgva hjá religiøsari familju og ganga í religiøsum skúla.
Men eg fekk einki at bera til, hvussu eg royndi at toknast Gudi, var eg ov stuttur. So, tá ið ein greiddi mær frá um Jesus, kom eg sum frá leið til trúgv á hann og fekk frið við Gud. Í dag arbeiði eg fyri “Jews for Jesus”. Systur míni gekst á sama hátt. Í dag er hon gift við trúgvandi arábara úr Norðurísrael og arbeiða tey bæði eisini fyri “Jews for Jesus”.
Tað var sonur okkara
Ein maður tók orðið.
“Fleiri av tykkum minnast eina hending í mars 2008. Ein virkin Jesus-trúgvandi familja í Ariel í Samaria fekk eina kurv við góðgæti. Tað var einki óvanligt við tí, tí tað er vanligt, at jødar senda hvør øðrum gávur á Purimhátíðini, Esterarbók 9,22. Men tá ið sonurin í húsinum, Ami Ortiz pakkaði upp, brast ein bumba, sum var í kurvini. Hann varð tveittur í gólvið. Illa brendur og særdur varð hann koyrdur á sjúkrahús, har hann fekk fleiri skurðviðgerðir. Eftir drúgva seingjarlegu og viðgerð er hann komin fyri seg aftur. Í dag spælir hann aftur kurvabólt”.
“Drongurin, Ami Ortiz er sonur okkara. Eg og konan vóru ikki við hús, tá ið bumban brast. Vit hava fyrigivið gerningsmanninum, men taka undir við, at hann kemur fyri rættin, so rætta signalið, at soleiðis ger man ikki, kemur fram.”
At sita beint yvir av manni, sum greiðir soleiðis frá, og seinni práta við hann, er nakað serligt. Pápin, David Ortiz, greiddi síðan frá, at sjónvarpslið hevði gjørt film um hendingina og støðuna hjá Jesus-trúgvandi jødum í Ísraael sum heild. Tann filmin sóu vit so seinni um kvøldið. Ógvuliga læruríkur filmur.
Jødar siga jødum frá um Jesus
Summar rørslur vóru nevndar oftari enn aðrar. “Jews for Jesus” kom ofta fyri. Tey eru sera ágrýtin. Fara út á gøturnar, tosa við fólk og geva teimum lesna. Men religiøsu jødarnir eru skjótir eftir teimum og royna at tosa teimum ímóti.
Ein onnur rørsla, sum eisini varð nevnd av og á, var amerikanska rørslan “Chosen People Ministries”. Sum vit skiltu, var tað størsta rørslan í Amerika, sum var við at boða jødum um Jesus og amerikumonnum um jødiska fólkið og Bíbliuna.
Spurningurin varð settur, hvussu nógvir jødar trúgva á Jesus í dag. Eingin kundi siga við vissu, men metingarnar søgdu um 15.000. Nakrir Jesus-trúgvandi jødar ferðast til onnur lond at siga sínum brøðrum eftir holdinum frá um Jesus.
Fyri jøda fyrst og síðan fyri grikka
Niðurstøðan er, at vit eru sera glað fyri at hava verið við á hesari ráðstevnuni. Boðskapurin um Jesus skapar trúgv í mannahjørtum, har hann verður boðaður og tikin ímóti í trúgv. Stórt tal av asiatum og afrikanarum taka við trúgv á Jesus í dag. Eisini jødunum verður Kristus boðaður á ymiskan hátt og ein nú og annar tá taka við trúgv.
“Brøður! Tað er hjartans ynski mítt og bøn til Guds, at teir mega verða frelstir”. (Róm 10,1).
Petra og Jóhan Henriksen
